ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަކީ ސަރުކާރުގެ މާލީ ސިޔާސަތު މެދުރާސްތާގައި ތަންފީޒުކުރާނެގޮތް އެކުލަވާލައި އަހަރަކު އެއްފަހަރު ތައްޔާރުކުރާ ޕްލޭނެކެވެ. މިގޮތުން، ދައުލަތަށް ލިބޭނެ އާމްދަނީ އާއި، ސަރުކާރުގެ ހިންގުމާއި ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒް ކުރުމަށް ކުރެވޭ ޚަރަދާއި، އަދި އާމްދަނީ އަށްވުރެ ޚަރަދު އިތުރުވާނަމަ، އެޚަރަދު ހަމަޖެއްސުމަށް ލަފާކުރާގޮތް ބަޖެޓުގައި ހިމެނެއެވެ.
ބަޖެޓު އަމާޒު
2017 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓަކީ ރާއްޖެއަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޖުތިމާއީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ހުރަސްތައް ގިރާކޮށް، ދުޅަހެޔޮ އިޤްތިޞާދެއް ބިނާކުރުމަށް މަގުފަހި ކޮށްދޭނެ ބަޖެޓެކެވެ. އަދި ރާއްޖެ ފަދަ ޤައުމަކަށް ބޭނުންވާ ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީ އާއި ރަށްވެހިކަމަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން، މިބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައި ވަނީ މެދުރާސްތާގައި ދައުލަތުގެ ޚަރަދު ކުޑަކޮށް ލިބޭ އާމްދަނީއިން ދެކޮޅުޖެއްސުމަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ.
ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީ އާއި ރަށްވެހިކަން
2017 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓު ބައްޓަން ކުރެވިފައިވަނީ ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީ އާއި ރަށްވެހިކަމަށް މަގުފަހި ކުރުވާނެ ގޮތަށެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި މަތިކޮށް ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް އިތުރުކުރުން
މިބަޖެޓު ބިނާވެފައި ވަނީ އިޤްތިޞާދަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ހުރަސްތައް ގިރާކޮށް، ސަރުކާރުން ފަށާފައިވާ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކުގެ އެހީގައި އިޤްތިޞާދީ އައު ފުރުސަތުތައް އުފެއްދުމުގެ މައްޗަށެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުން
މިބަޖެޓަކީ ރައްޔިތުންގެ އާންމު ހާލަތު އިހުނަށްވުރެ އުޖާލާކޮށް ބާއްޖަވެރިކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ ބަޖެޓެކެވެ.
ދައުލަތުގެ ޑެފިސިޓް ކުޑަކުރުން
މިބަޖެޓު އެކުލަވާލެވިފައި ވަނީ ދައުލަތުގެ ޑެފިސިޓް ކުޑަކޮށް، މެދު ރާސްތާގައި ދައުލަތުގެ ދަރަނި ކުޑަ ކުރުމަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތާއި ތަޞައްވުރު
މި ބަޔާނަކީ މި ހިނގާ 2016 ވަނަ އަހަރާއި ކުރިއަށް އޮތް ތިން އަހަރުގެ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތާއި ތަސައްވުރުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވައިދޭ ބަޔާނެކެވެ. މިބަޔާނުގައި ބަލައިލާފައިވާނީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތާއި މެދު ރާސްތާގެ ތަސައްވުރާއި، ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތާއި ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، މެދު ރާސްތާގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިމަގު އަދި ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޤައުމުތަކާއިއެކު ކުރެވުނު ފައިސާގެ މުޢާމަލާތް (ބެލެންސް އޮފް ޕޭމަންޓްސްގެ ހިސާބު) ތަކަށެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފިސްކަލް ޙާލަތާއި ތަޞައްވުރު
2017 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތަކާއި ހުރަސްތައް، ސަރުކާރުން ފަށާފައިވާ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކުގެ އެހީގައި ގިރާކޮށް، އިޤްތިޞާދީ އައު ފުރުސަތުތައް އުފެއްދުމުގެ މަގު ފަހިކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. މި ގޮތުން، މި ބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައި މި ވަނީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީން ދެކޮޅު ޖެއްސުމާ ދިމާލަށް ދައުލަތުގެ ފިސްކަލް ނިޒާމު ބައްޓަންކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.
ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް
ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ) އަކީ ދައުލަތުން ހިންގާ ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީ ނުވަތަ މައްތިނި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ޕްރޮގްރާމެވެ. ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީ ނުވަތަ މައްތިނި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ބޭނުމަކީ ރައްޔިތުންނާއި ރަށްތަކަށާއި ދިވެހި އިޤްތިޞާދަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ދަތިތައް ފިލުވައިދިނުމުގެ އިތުރުން އެކިއެކި ފުރުސަތުތައް ހުޅުވައިދިނުމެވެ. މި ފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުން ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ ނަތީޖާއަކީ ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށް ރައްޔިތުންގެ އާންމު ދިރިއުޅުމަށް ފަސޭހަތައް ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.
އާމްދަނީ
ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ ބެހިފައިވަނީ މައިގަނޑު 4 ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އާމްދަނީ އާއި، ޓެކްސް ނޫން ގޮތްގޮތުން ލިބޭ އާމްދަނީ އާއި، އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ އައު ކަންތައްތަކުން ލިބޭ އާމްދަނީ އަދި ޓްރަސްޓް ފަންޑުތަކުންނާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އާމްދަނީއެވެ.
2017 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތަށް ޖުމްލަ އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 21.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. އެހެން އަހަރުތަކެކޭ އެއްފަދައިން 2017 ވަނަ އަހަރުވެސް ދައުލަތުގެ އާމްދަނީގެ އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާ ކުރާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އާމްދަނީއެވެ.
ޚަރަދު
ދައުލަތުން ކުރާ ޚަރަދު ބެހިގެންވަނީ މައިގަނޑު ދެ ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ސަރުކާރު ހިންގުމަށާއި ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ހޭދަވާ ޚަރަދު (ރިކަރަންޓް ޚަރަދު) އަދި ޢުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކާއި މެޝިނަރީފަދަ ކެޕިޓަލް އައިޓަމްތަކަށް ހޭދަވާ ޚަރަދު (ކެޕިޓަލް ޚަރަދު) އެވެ.
2017 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ބަޖެޓަކީ 26.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މީގެތެރޭގައި ކެޕިޓަލް އަދި ރިކަރަންޓް ޚަރަދުގެ އިތުރުން ލޯން އަނބުރާ ދައްކަން ކުރާ ހޭދަ އާއި ސޮވްރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑަށް ޖަމާކުރާ ފައިސާވެސް ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން، ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި ގުނޭ ކެޕިޓަލް އަދި ރިކަރަންޓް ޚަރަދަށް ހިނގާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ 22.2 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.
ފައިނޭންސިންގ
ފައިނޭންސިންގ އަކީ ސަރުކާރުގެ އާމްދަނީއަށްވުރެ ޚަރަދު ބޮޑުނަމަ އެފަރަގު ނުވަތަ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ހަމަޖައްސާ ގޮތެވެ. މިގޮތުން، 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައް ފައިނޭންސް ކުރަންޖެހޭ އަދަދަކީ 304 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. ފައިނޭންސިންގ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބެހިގެންދަނީ ދެ ބަޔަކަށެވެ. އެއީ، ރާއްޖޭގެ ފަރާތްތަކުން ލިބޭ ފައިނޭންސިންގ (ޑޮމެސްޓިކް ފައިނޭންސިންގ) އާއި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ލިބޭ ފައިނޭންސިންގ (އެކްސްޓަރނަލް ފައިނޭންސިންގ) އެވެ.
2017 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ބަޖެޓަކީ 26.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މީގެތެރޭގައި ކެޕިޓަލް އަދި ރިކަރަންޓް ޚަރަދުގެ އިތުރުން ލޯން އަނބުރާ ދައްކަން ކުރާ ހޭދަ އާއި ސޮވްރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑަށް ޖަމާކުރާ ފައިސާވެސް ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން، ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި ގުނޭ ކެޕިޓަލް އަދި ރިކަރަންޓް ޚަރަދަށް ހިނގާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ 22.2 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.